SALGIN PANDEMİ FİLMİ
Contagion (Salgın/Pandemi)´ filmi Koronavirüs salgınının bilimsel/filimsel bir fragmanımıydı?
Tarih: 17.6.2020 17:05:13
Şuayip BÜTÜN

 

                Contagion (Salgın/Pandemi)´ filmi Koronavirüs salgınının bilimsel/filimsel bir fragmanımıydı?

                          Koronavirüs (Covid-19) salgını 2011 tarihli sosyo-politik gerilim filmi ve oradaki yaşananları yeniden gündeme getirdi. Kısa sürede neredeyse tüm dünyaya yayıldı. Salgında ölenlerin sayısı ise dört yüz  bini aştı. Çin´in Vuhan şehrinde ortaya çıkıp dünya genelinde vaka sayısı beş  milyonu geçti. Virüsten bulaşan  hastalık ´Contagion (Salgın)´ filmini yeniden gündeme getirdi.

                    Steven Sodeberg´in yönettiği ve Gwyneth Paltrow, Matt Damon, Jude Law, Kate Winslet gibi önemli oyuncuların yer aldığı film, yeni koronavirüsün görülmeye başlandığı ocak ayında   çok kiralanan ve izlenen filmler listesinde bir anda ilk 10´a girdi.

                      Bu  film neden yeniden popüler oldu? Bir kurgu olan film yeni koronavirüs salgınını öngördü mü?

                     Filmin senaristi,Fortune dergisiyle yaptığı röportajda, filmde izleyiciye göstermek istedikleri fikrin ´toplumun böylesi epidemik salgınlara karşı ne kadar savunmasız olduğuydu´ dedi ve ekledi:"Filmimizle koronavirüs arasında bulunan benzerlikler tesadüften ibaret ve gerçekten o kadar da önemli değil. "Bundan daha önemli olan konu ise hızla yayılan virüse karşı toplumun nasıl tepki verdiği ve bunun insanlar üstündeki etkileri" dedi.

                     ‘Contagion´ senaristi Scott Burns, film ve bugün yaşananlar arasında görülen benzerliklerle ilgili bazıları bu durumu “esrarengiz” bulsa da “Ben o kadar şaşkın değilim” dedi. Burns, “Çünkü filmle ilgili araştırmalar yaparken konuştuğum tüm uzmanlar bana ‘böyle bir salgının çıkması zaman meselesi´ dedi” şeklinde konuştu. The Hollywood Reporter´e konuşan senarist, “Bu bilim insanlarından öğrendiğim şey bu gibi şeylerin olacağıydı” ifadesini kullandı. Senarist, filmin senaryosunu yazarken WHO (Dünya sağlık örgütü)´ya danışıp aynı zamanda çeşitli virolog ve epidemiyolojistlerle iletişime geçmiş, "Bu konudaki uzmanlarla konuştuğumda, salgının ne olduğu değil, ne zaman olacağı önemli demişlerdi." Senarist, bu sözleri sarf ederken büyük ihtimalle filmde söz edilen komplo teoricisi Alan Krumwiede´den de söz ediyordu. Jude Law´in oynadığı Krumwiede karakteri, virüs hakkında asılsız haberler yayarak, virüsün çaresini bulduğuna dair sahte bir ilacı piyasaya sürüyordu.

                    9 yıl önce çekilen ´Contagion´ filmindeki virüs de dünyaya Çin´den yayılıyor.Filmde birçok kişinin ölümüne sebep olan virüs yarasadan insanlara geçiyor. Yeni koronavirüsün de yarasalardan bulaşmış olabileceği bugün değerlendirilen iddialar arasında. ´Salgın (Contagion)´ filminde bulaştığı kişilerde ilk olarak gribe benzer semptomlar gösteren hastalık kısa sürede tüm dünyada binlerce kişiyi etkiliyor. Contagion, bir kurgu olması bakımından, sıradan bir Hollywood yapıtının ötesine geçerek bilim dersine çalışmış bir film.                  Filmde (son 2 dakika civarında) virüsün insanlara geçişi oldukça dramatik ve net bir şekilde sunulmaktadır: İnsanlar, yarasaların da yaşadığı bölgelerde ağaç ve habitat yıkımını sürdürdükçe, insanlar ile yarasalar daha iç içe geçmektedir. Buldozerle ağaç yıkımı yapan insanların amacı, domuzları için evler inşa etmektir. Bu sırada bir yarasa uçarak bir domuzun üzerinden geçer ve bu sırada domuzun yediği muz üzerine dışkısını bırakır. Domuz bunu yer ve virüs, domuza geçer. Domuz içinde evrimleşen virüs, bir şef tarafından yemek olarak hazırlanır ama bu sırada şef, ellerini yıkamaz. Bir parçasını ağzına attığı anda, virüsü de kendisine bulaştırır ve sonrasında Paltrow´un karakteri ile el sıkışarak virüsü ona bulaştırır.Bu, inanılmaz gerçekçi bir anlatım! Öyle gerçekçi ki, Georgetown Üniversitesi Küresel Sağlık Bilimi ve Güvenliği Merkezi müdürü Rebecca Katz, filmin bu sahnesini öğrencilerine dersler sırasında izlettiğini söylüyor: “Eğer ağaçları keserseniz, yarasaların davranışını değiştirirsiniz. Yarasalar, domuzlarla etkileşime geçer - ki biz bu domuzları yemek için yetiştiriyoruz. İnsanlar, enfekte olmuş domuzlarla etkileşir ve bu, insanlara yeni bulaşan virüslerin ana kaynaklarından birisidir”.

                 Filmin de ilk 15 dakikası içinde Paltrow´un karakteri ensefalit (beyin iltihaplanması) nedeniyle ölmekte ve doktorlar kafatasını açıp incelediklerinde beyninde gördükleri hasar nedeniyle şaşkına uğramaktadır. Biri, diğerine "Birilerine söylemeli miyiz?" diye sorduğunda, diğer doktorun cevabı ürperticidir: "Herkese söylemeliyiz." Diyerek bunun saklanmaması gereken tüm insanları ilgilendiren bir konu olduğunu vurgulamaktadır oysa ilk açıklayan Çin´li doktorun başına neler gelmişti. Filmde verilen mesaj gizlememek/saklamamak.

                Filmin takdir edilmesi gereken bir diğer isabetli noktası, fomitkavramından söz etmesi. Fomitler, hastalığı taşıyan bir kişinin dokunması (veya üzerine hapşırması/öksürmesi) sonrası virüsü taşımaya başlayan cansız yüzeyler ve parçacıklardır. Bu parçacıklara sonradan sağlıklı kişiler de dokunacak olursa, onlara da hastalık bulaşır.

Film boyunca birçok fomit doğru bir şekilde tanımlanmaktadır. Örneğin bir restorandaki sipariş girişi yapılan bilgisayarlar, yaygın fomitlerdir. Filmde, Paltrow´un kredi kartına dokunacak olan garson, aynı zamanda fomit bilgisayara dokunmaktadır. Benzer şekilde filmde, bir ortaokulun kapı kolu da fomit olarak gösterilmektedir.

Sık dokunulan alanların ve yüzeylerin tamamı fomit olma potansiyeline sahiptir. Virüsler çoğu zaman bu şekilde, hastalar arasında doğrudan bir temas olmasa bile insandan insana yayılmayı sürdürebilir. Bu nedenle salgınlarda bu yüzeylerin dezenfekte edilmesi büyük öneme sahiptir.

Filmdeki benzerlikler çarpıcı olsa bile, bunu bir "öngörü" olarak değerlendirmek ne kadar mümkün, bu biraz tartışmalıdır. Çünkü bu filmin öngörüleri, Hollywood´un öngörüleri değil, akademik çalışmaların öngörüleridir. Ve uzmanlar, bizleri 2000´li yılların başından beri SARS-benzeri salgınlar için tekrar tekrar uyarmaktaydı ancak hiçbirine kulak verilmedi. Dolayısıyla 2011 yapımı bir filmin bu uyarıları filme dönüştürmesi pek de büyük bir "öngörü" sayılamaz.

                  Sonuç olarak Contagion filminin bilimsel anlamda dersine çalışma miktarı kesinlikle takdire şayandır. Ancak bu filmin sanat jargonunda açıklayıcı dramakategorisinde olduğu ve nihayetinde bir film olduğu unutulmamalıdır. Koronavirüs salgını gibi salgınlar ürkütücü olduğundan, insanlar "işlerin daha ne kadar kötüye gidebileceğini görmek" için, felaket senaryolarına ilgi göstermektedir. Tabii salgınlar sırasında komplo teorisyenlerinin saçtığı yalanlar da bu filmlere olan ilgiyi tetiklemektedir.

Ancak sağduyumuzu ve bilimsel akılcılığımızı yitirmememiz gerekmektedir. Gerçekte olmasını beklediğimiz şeyler için kaynağımız bir Hollywood filmi olmamalıdır. O film, her ne kadar dersine iyi çalışmış olsa bile...

 

                                                                                                                            Şuayib BÜTÜN

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
ADLANDIRILAMAYAN ÇAĞDAYIZ (22 Şubat 2017 - Çarşamba)
Sayfa:
Kırıkkale için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:14 07:59 12:58 15:22 17:40 19:12
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
DOLAR
7.3877
EURO
8.9635
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Vücudunuzdaki organları tek tek satmak isteseniz, yaklaşık 50.000.000 TL´ye satabilirsiniz

.
Kek hamurunun piştikten sonra kalıptan rahat çıkması için 10 dakika bekletin. Fırına sürdüğünüz kek kalıbının yanmasını önlemek için kalıbın altına biraz tuz koyabilirsiniz.

Hamur İşi Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Son Yorumlananlar
NE BATI MEDENİYETİYMİŞ BE.!
1- Keriman Halis´ten önce Uluslararası Güzellik Yarışmalarına ülkemiz adına 3 kadın katıldı ve hiçbirisi kazanamadı. 2- Keriman Halis, sık sık azınlıklara ait olduğu dillendirilen 135 yıllık Feyziye Mektepleri mezunudur. Öyleyse şeceresinde yer alan büyük büyük dedesi şeyhülislam efendi hakkında ne düşünürsünüz? 3- Yarışmanın ana şartlarından biriside mayonun-bikinin yasak olmasıdır. Keriman Halis orada hiçbir şekilde mayo-sütyen vs giymemiştir. 4- Yüce Türk Milletinin ahlakını çökerten, son 30 yılda tüm yaşantımızı esir alan yazılı ve görsel basındır. Bundan da son 30 yılda görev yapan iktidarlar sorumludur. 5- Basının halkımız üzerindeki olumsuz etkilerinde hemfikiriz. Keşke İslam ahlakını sadece kadın erkek ilişkilerine dayandırmayarak daha genele yaymalıydınız. Mesela halkın kanayana yarası olan iltimas, rüşvet, hırsızlık, tarikat şeyhlerinin halkın dini duygularını sömürmesi ve çocuk taciz/tecavüzleri, kadına ve hayvana şiddet, liyakat vs. konulara değinseydiniz. 6- Unutmayınız ki; anadan-babadan Müslüman olanlar, şeyhlerini-şıhlarını dinleyerek din öğrenenler genelde ahlakı sadece kadın ve kadın-erkek ilişkilerine indirgerler. Oysaki Kuran ahlakında; yetim hakkı gözetmek, israf ve gösteriş yapmamak, cinayet işlememek, ölçü ve tartıda dürüst olmak, yalan söylememek, hırsızlık yapmamak, rüşvet almamak, hak yememek, faiz almamak, borca sadık olmak, barışmak ve barışı korumak, iftira atmamak, içki, uyuşturucu ve kumardan uzak durmak vs ve daha nice kurallar yer alır. 7- Sonuç olarak yukarıda yazdığım Kuran´da yer alan yasaklara ilişkin yazı dizisi hazırlamanızı rica ediyorum. Mesela rüşvet, iltimas gibi hususların son 150 yıldaki durumunu ele alabilirsiniz. Böylece sıradanlaşan konular ve yazarların dışına çıkmış olursunuz. Böylece hem halkı aydınlatmış hem de İslam´a ve halka hizmet etmiş olursunuz. 8- Saygılarımla…
KIRIKKALE´YE “DEVA” OLACAĞIZ
Hani maske, hani sosyal mesafe. Böylemi deva olacaksınız memlekete
Kırıkkale Otoyolu İçin Adımlar Atılıyor
Etlik hastanesi yattı da Deliceye oto yol ne alemde diyecektim!
YHT HATTINDA SONA YAKLAŞILIYOR
bu proje başlayalı 5 sene oldu sanırım. Ben biteceğini hiç ummuyorum.Ramazan Bayramına yetişmesi çok zor. Bizim vekiller bir eğilsinler bu konuya bakalım başlarına ne gelecek
Dağcılar Bayramda 2 tırmanışa imza attı
yolda yürüyüş yapan dağcı mı olur :) araziye çıksınlar biraz
Kınalı Keklikler Doğaya Salındı
Mercedes
Başkanlar istişare yaptı
KİMLERİ KOLTUKLARINDAN EDECEĞİNİN TOPLANTISI YAPMIŞALRDIR
3. DÖNEM BAŞVURULARI İÇİN SON ÇAĞRI!
neden herkes sakallı :)
BEBESİNİ OKULA!
DUYARLILIĞINIZADN DOLAYI TEŞEKKÜR EDERİM.
Müftüler Ordu´da Buluştu
tevazu makamı olan kırıkkale il müftüsünün makam odasını gördünüz mü !!!